തിരുവന്‍വണ്ടൂർ ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം

തിരുവൻവണ്ടൂർ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രംകേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പുരാതനവും പ്രസിദ്ധവുമായ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ തിരുവൻവണ്ടൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം വൈഷ്ണവ സമ്പ്രദായത്തിലെ 108 ദിവ്യദേശങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയായ മഹാവിഷ്ണുവിനെ പാമ്പണയപ്പൻ (Paambanaiappan) എന്ന പേരിലാണ് ആരാധിക്കുന്നത്. 
ഐതിഹ്യം
മഹാഭാരതത്തിലെ പാണ്ഡവരിൽ നകുലൻ വനവാസകാലത്ത് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ പഞ്ചപാണ്ഡവ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് അതിനാൽ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ
കേരള ശൈലിയിലുള്ള മനോഹരമായ വാസ്തുവിദ്യ.
വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ശ്രീകോവിൽ.
പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമുള്ള മഹാവിഷ്ണു വിഗ്രഹം.
ശ്രീഗോഷാല കൃഷ്ണക്ഷേത്രം ഇതേ ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ക്ഷേത്രഭിത്തികളിലും മരപ്പണികളിലും രാമായണ-മഹാഭാരത ദൃശ്യങ്ങൾ കൊത്തിവെച്ചിരിക്കുന്നു. 

ഉത്സവങ്ങൾ
ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് തിരുവായ്മൊഴി ഉത്സവം. കൂടാതെ ശ്രീഗോഷാല കൃഷ്ണസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി നടത്തുന്ന 51 ദിവസത്തെ ഉത്സവവും പ്രശസ്തമായ ഗജമേളയും ഇവിടെ നടക്കുന്നു. അലങ്കരിച്ച ആനകൾ, പഞ്ചവാദ്യം, പഞ്ചാരിമേളം, കഥകളി തുടങ്ങിയവ ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളാണ്

മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം